Sunday , September 24 2017
Home / သတင္း / Feature story ( သတင္းေဆာင္းပါး) / ကြၽန္​မတစ္​ခု​ေတာ့ ​ေျပာခ်င္​ပါသည္​

ကြၽန္​မတစ္​ခု​ေတာ့ ​ေျပာခ်င္​ပါသည္​

သီဟလြင္​ (ျမစ္​မခ)

HIV မျပန္႔ပြားေအာင္ ထိန္းခ်ဳပ္တဲ့ ART ေဆးေသာက္ေနစဥ္အေတာအတြင္း မႏွင္းျဖဴဟာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ကေန သူမႏၱေလးသုိ႔ေရာက္ရွိခဲ့သည္။ တစ္ညမွာ ကားမွတ္တုိင္တစ္ခုတြင္ ဖုန္းအဆက္အသြယ္အရ Customer အလာကုိေစာင့္ေမွ်ာ္ေနသည္။ ထုိညသူ သူမသည္ စကတ္အတုိႏွင့္ အက်ၤီခ်ဳိင္းျပတ္ကို၀တ္ဆင္ထားသည္။ ထုိစဥ္ ရဲ၀န္းထမ္းအခ်ဳိ႕ေရာက္လာကာ  စီမံခ်က္အရဆုိကာ သူမကို ဖမ္းဆီးလုိက္ပါသည္။

“ေငြသက္ေသလည္းမရွိဘူး ကြန္ဒုံးသက္ေသလည္းမရွိဘူး လွပ္ေပၚေလာ္လီလုိ႔ဆုိျပီးဖမ္းတယ္ ရဲေတြရဲ႕မတရားဖမ္းဆီးခံရျပီးဆုိရင္ က်မဆုိ႔ sex worker ေတြကေျဖရွင္းပုိင္ခြင့္ ျငင္းပုိင္ခြင့္မရွိဘူး ဘာသက္ေသမွမရွိပဲနဲ႔ မတရားဖမ္းဆီးတယ္  အဲဒါတာအျပင္ အထဲေရာက္ေတာ့လည္း သူတုိ႔ေတြရဲ႕အေျပာဆုိ အပူအမူ ရုတ္ရင္းၾကမ္းတန္းစကားေတြနဲ႔ၾကဳံရတယ္ စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာပါ အၾကမ္းဖက္ခံရတယ္” မႏွင္းျဖဴကေျပာသည္။

မႏွင္းျဖဴဟာ လင္ေယာက္က်ားနဲ႔ကြဲသြားေတာ့ သူမမွာ သမီးေလးႏွစ္ေယာက္ က်န္ခဲ့သည္။အိမ္ေထာင္ႏွင့္ကြဲသြားသည့္အခ်ိန္တြင္ သူမအသက္ (၃၄)ႏွစ္ရွိေနျပီျဖစ္သည္။

သူမရဲ့ ကေလးႏွစ္ေယာက္ရဲ့ စား၀တ္ေနေရးနဲ႔ ပညာေရးအတြက္ KTV ဆုိင္တစ္ခုရဲ႕ ေကာင္တာမွ ေငြကုိင္အျဖစ္၀င္လုပ္ရင္းႏွင့္ လိင္လုပ္သား အလုပ္ဘက္သုိ႔ ေရာက္မွန္းမသိေရာက္လာခဲ့သည္။

္ သူမတြင္ လိင္ဆက္ဆံဘက္အမ်ားအျပားရွိခဲ့ျပီး အႏၱရယ္ရွိတဲ့အျပဳအမူေတြမ်ားလည္းျပဳလုပ္ခဲ့ကာ သူမလုပ္သက္ (၇)ခန္႔အၾကာ ၂၀၀၆ခုႏွစ္တြင္ ေသြးစစ္ျဖစ္သည္။

ဘယ္သူ႔ဆီကရလုိက္မွန္းမသိေသာ HIV သည္ သူမခႏာကုိယ္တြင္း ေရာက္ရွိေနျပီဆုိသည့္ အေျဖသည္ သူမကုိ အၾကီးအက်ယ္ တုန္လႈပ္ေစခဲ့သည္။

ေသြးစစ္ျပီး တစ္ႏွစ္အၾကာတြင္ သူမသည္  HIV ပုိးကုိခႏာကုိယ္တြင္း ထပ္မံျပန္ပြားမႈကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ေပးသည့္  ARV ေဆးကုိစေသာက္ခဲ့သည္။ ျပီးေတာ့ ကမၠာ့ဆရာ၀န္မ်ားအဖြဲ႕(MDM)ႏွင့္အတူ စနစ္တက်ေဆးကုသမႈကုိခံယူခဲ့ျပီး သူမ၏ အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္းျဖစ္ေသာ လိင္ေဖ်ာ္ေျဖေရးလုပ္ငန္းကုိလည္း တပါးသူေတြကို ကူးစက္မႈမရွိေအာင္ စနစ္တက် ဆက္လက္လုပ္ကုိင္ခဲ့ ျပန္သည္။
အဆိုပါ လ်ွပ္ေပၚေလာ္လီစြာ ၀တ္ဆင္မႈနဲ႔ မန္းေလးမွာ အဖမ္းခံရျပီး သူမေထာင္ဒဏ္တစ္ႏွစ္က်ခံလုိက္ရသည္။ ေထာင္က်ေနစဥ္အေတာအတြင္း သူမ ARV ေဆးတစ္လခြဲခန္႔ျပတ္သြားသည့္ ေနာက္ပုိင္းတြင္ ARVေဆးယဥ္ပါးမႈႏွင့္ၾကဳံေတြ႕ခဲ့ရျပီး က်န္းမာေရးလည္းခ်ဴျခာခဲ့သည္။ ေဆးမတုိးေတာ့ပဲ ေဆးယဥ္ပါးမႈေၾကာင့္ ေနာက္ပုိင္းတြင္ ဒုတိအဆင့္ ARV ေဆး၀ါးကုိ ေျပာင္လည္းေသာက္သုံးခဲ့ရသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ HIV ကူးစက္မႈႏႈန္းထားမ်ားမွာ ၂၀၁၄ခုႏွစ္တြင္ မူးယစ္ေဆး အေၾကာတြင္းထုိးသြင္းသူမ်ားမွ (၂၃.၁)ရာခုိင္ႏႈန္း၊ အမ်ဳိးသားခ်င္း လိင္ဆက္ဆံသူမ်ားႏွင့္ ဆန္႔က်င္ဘက္လိင္ကဲ့သုိ႔ ေျပာင္းလJေနထုိင္သူမ်ားမွ (၆.၆)ရာခုိင္ႏႈန္း၊ အမ်ဳိသမီးလိင္လုပ္သားမ်ားမွ ကူးစက္မႈမွာ (၆.၃)ရာခုိင္ႏႈန္းျဖင့္ တတိယေနရာမွ လုိက္ေနျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း UNAIDSႏွင့္အျခားေသာ INGO၊NGO အဖြဲ႕အစည္းမ်ား ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အတြင္း ထုတ္ျပန္ေသာ စာရင္းဇယားမ်ားတြင္ေဖာ္ျပထားသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အမ်ဳိးသမီးလိင္လုပ္သားမ်ား၏ ေစ်းကြက္မ်ားသည္ မ်ားစြာကြဲျပားျခားနား လွ်က္ရွိသည္။ ရန္ကုန္၊ မႏၱေလးကဲ့သုိ႔ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားတြင္မူ လမ္းေဘး ကာမွတ္တုိင္မ်ား၊ လမ္းမီးတုိင္ေအာက္မ်ားတြင္ မတ္တပ္ရပ္ေစာင့္ကာ Customer ရွာျခင္း၊ ႏုိက္ကလပ္မ်ား၊ တည္းခုိရိပ္သာ၊ အလွျပင္ဆုိင္၊ အမည္ခံ ဇိမ္ခန္းမ်ားႏွင့္ KTV အႏွိပ္ခန္မ်ား အျဖစ္ ပုံစံမ်ဳိးစုံျဖင့္ တည္ရွိေနၾကသည္။

အခ်ဳိ႕နယ္ျမိဳ႕မ်ားတြင္ အထက္ပါ ပုံစံမ်ားျဖင့္ ေတြ႕ျမင္ႏုိင္သကဲ့သုိ႔ ရပ္ကြက္အတြင္း အုပ္စုဖြဲ႕၍ အိမ္အလုိက္လုပ္ကုိင္ၾကသည္မ်ားရွိေနသည္။ လမ္းေဘးရပ္ လိင္လုပ္သားမ်ားႏွင့္ ႏုိက္ကလပ္မ်ားတြင္ လုပ္ၾကေသာ  လိင္လုပ္သားမ်ားမွာ မိမိစိတ္ၾကိဳက္ေစ်းျဖင့္ အလုပ္လုပ္ႏုိင္ေသာ္လည္း။ ဇိမ္ခန္းမ်ားတြင္လုပ္ကုိင္သူမ်ားမ်ားမွာ တန္ရာတန္ေၾကးမရပဲ အလုပ္ရွင္၏ ေခါင္းပုံျဖတ္မႈမ်ားရွိေၾကာင္းသိရသည္။

“တစ္ေရွာ့ (တစ္ခါဆက္ဆံအျပီး) ကုိ ငါးေထာင္ယူရင္ မိန္းကေလးခံစားခြင့္က တစ္ေထာင္ပဲရတယ္ တစ္ခ်ဳိ႕က ရွစ္ေထာင္ယူတယ္တယ္ ခံစားခြင့္က သုံေထာင္ပဲရတယ္ ကလပ္ေတြမွာကေတာ့ ကုိဆႏၵနဲ႔ကုိယ္ ေစ်းေျပာတယ္ ေစ်းညွိတယ္ ၾကိဳက္တယ္ လုိက္သြားတယ္ ဒါက အျပည့္အ၀ခံစားခြင့္ရတယ္”ဟု မႏွင္းျဖဴကေျပာသည္။

သို႔ေသာ္လည္း လမ္းေဘးရပ္လိင္လုပ္သားမ်ားမွာ ရဲမ်ား၏ ဖမ္းဆီးခံရႏုိင္မႈအေျခအေနႏွင့္ မ်ားဆုုံးၾကဳံေတြ႕ရႏုိင္ျပီး ဇိမ္ခန္းမ်ားတြင္ လုပ္ကိုင္ေသာ လိင္လုပ္သားမ်ားကုိမူ ေနရာထုိင္ခင္းႏွင့္ အစားအေသာက္ေကြ်းထားျခင္းအျပင္ လမ္းေဘးရပ္လိင္လုပ္သားမ်ားထက္ ဖမ္းဆီးခံရႏုိင္မူအေျခအေန နည္းပါးေၾကာင္းသိရသည္။

HIVရွိသူမ်ားအား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေပးေနေသာ ဖီးနစ္အသင္းမွ  ကုိခင္၀င္းက “တရား၀င္မဟုတ္လုိ႔ လုပ္အားကုိ ေခါင္းပုံျဖတ္မႈေတြရွိေနတယ္ ျပီးေတာ့ ဘယ္ေလာက္ပဲ ကြန္ဒုံးေတြမ်ားေနေသာ္လည္းပဲ Customer က မသုံးခ်င္းဘူးသူတုိ႔ျငင္းဖုိ႔ခက္ခဲတယ္ ေငြးေၾကးရွာေနရတာျဖစ္လုိ႔ ေပါ့ သူတုိ႔လည္းကူးဖုိ႔ျဖစ္ႏုိင္ေခ်မ်ားတယ္”ဟု ေျပာသည္။

ထုိေစ်းကြက္မ်ားအတြင္းရွိ လိင္လုပ္သားမ်ားသည္ မိမိ၏ လိင္ဆက္ဆံဘက္၏ ႏို္င္ထက္စီးနင္းျပဳက်င့္ျခင္း၊ ကြန္းဒုံးသုံးျပဳရန္ျငင္းဆန္ျခင္း၊ မိမိကုိယ္တုိင္ အသိပညာနည္းျခင္းေၾကာင့္ ကြန္ဒံုးအသုံးမျပဳျခင္းႏွင့္ ေ၀းလံေခါင္သီေသာ နယ္ေဒသမ်ားတြင္ ကြန္းဒုံးမရရွိျခင္းတုိ႔ေၾကာင့္ လိင္လုပ္သားမ်ားမွတဆင့္ HIV ကူးစက္ခံရမႈအေနေနမ်ား တည္ရွိေနေသးေၾကာင္း သိရသည္။

“နယ္ေဒသေတြမွာ ကြန္းဒုံးကုိလက္လွမ္မမွီတဲ့ ေနရာေဒသေတြအမ်ားရွိတယ္ ကုိကုိးကြ်န္းလုိေနရာမ်ဳိး လက္ပန္းဆက္သြယ္ေတြအရမ္းခက္ခဲတယ္ သင္တန္းလာတက္တဲ့  မူဆယ္က တစ္ေယာက္ဆုိ ကြန္းဒုံးရေတြမရဘူးလုိ႔ေျပာတယ္ ကြန္ဒုံးေတြသူတုိ႔ဆီေရာက္ဖုိ႔ ဘယ္လုိေျဖရွင္းမလဲဆုိရင္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးေတြလည္း အေရးၾကီးတယ္” ဟု အမ်ဳိးသမီးလိင္လုပ္သားမ်ားအေရး ေဆာင္ရြက္ေပးေနေသာ ေတာ္၀င္ခေရလူမႈကြန္ရက္မွ ျပန္ၾကားဆက္ဆံေရး တာ၀န္ယူထားသူ မသက္ကေျပာသည္။

လိင္လုပ္သားမ်ားအတြက္ အလုပ္မွာတရား၀င္မျဖစ္ျခင္းႏွင့္ ၁၉၄၉ ခုႏွစ္ ျပည့္တန္ဆာ ပေပ်ာက္ေရးအက္ဥပေဒမွာလည္း  လိင္လုပ္သားမ်ာမွတဆင့္ HIV ကူးစက္မႈတုိက္ဖ်က္ေရး လုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ရာတြင္ အဟန္႔အတားျဖစ္ေစေၾကာင္း အဆုိပါ HIV ကူးဆက္မႈ တုိက္ဖ်က္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနေသာ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ားကေျပာဆုိသည္။

လိင္လုပ္ငန္းလုပ္မ်ားတြင္ ကြန္ဒုံးကုိ သက္ေသအျဖစ္အသုံးျပဳဖမ္းဆီးရန္ ညႊန္ၾကားထားခ်က္မ်ားကုိ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ျပီး က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ျဖန္႔ေ၀ႏွင့္ တရားခြင္တြင္ ကြန္းဒံုးအား သက္ေသအျဖစ္ အသုံးမျပဳသင့္သည့္အျပင္ လိင္လုပ္သားမ်ားကုိဖမ္းဆီးရာတြင္လည္း ကြန္ဒုံးကုိမရွာေဖြရန္ လိင္လုပ္သားမ်ားအား အေႏွာင့္အယွက္မေပးရန္ ရဲ၀န္ထမ္းမ်အားညႊန္ၾကားသင့္ေၾကာင္း UNAIDS မွထုတ္ျပန္ထားေသာ National HIV Legal Review Report 2014 တြင္ေဖာ္ျပထားသည္။

“ဗီယက္နမ္လုိႏုိင္ငံမ်ဳိးမွာဆုိရင္ လိင္လုပ္ငန္း နဲ႔ပတ္သက္ျပီး ဖမ္းဆီးတာေထာင္ခ်တာမရွိတာ့ဘူးေပါ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔လည္း ဒါကုိၾကည့္ျပီးေတာ့ အေကာင္းဆုံးနည္းလမ္းကုိ ၾကည့္ျပီးေရြးခ်ယ္ရမယ္ လာမယ့္ ပါလီမန္မွာ ဒီထက္ေကာင္းျပီး ဒီထက္ျပည့္စုံတဲဥပေဒေပါ့ေနာ္ လိင္လုပ္သားေတြရဲ႕ ျပႆနာ အေသးစိတ္ကုိ သိၿပီးေတာ့ ျဖစ္သင့္ျဖစ္ထုိက္တဲ့ ဥပေဒကုိ ေသခ်ာအခ်ိန္ယူျပီဆြဲဖုိ႔လုိအပ္ပါတယ္” ဟု UNAIDS မွ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိယ္စားလွယ္ Mr. Eamonn Murphy ကေျပာသည္

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ ယခုအခ်ိန္ထိ ျပည့္တန္ဆာအိမ္မ်ားႏွင့္ ေဖ်ာ္ေျဖေရးေနရာမ်ား (ဥပမာ KTV) ပိုင္ရွင္မ်ားသည္ လိင္လုပ္သားမ်ားမ်ားထံမွ ကြန္ဒုံးမ်ားကုိ သိမ္းယူေလ့ရွိေၾကာင္းႏွင့္ ရဲ၀န္ထမ္းမ်ားကလည္း ကြန္းဒုံးလက္၀ယ္ရွိျခင္းကုိ သက္ေသအေထာက္အထားအျဖစ္ ရယူေနက်ဆဲ၊ တရားစြဲဆုိခံေနရဆဲျဖစ္ေၾကာင္း UNAIDS မွ ထုတ္ျပန္ေသာ  Gender Assessment of the National HIV Pesponse in Myanmar 2014 အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

Check Also

ပုဂံေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈေဒသအတြင္း ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ အေဆာက္အအံုႏွင့္ ေစတီ၊ ပုထိုး (၃၈၀၀)ေက်ာ္ရွိ

ေအာင္မ်ိဳးခိုင္ (ျမစ္မခ) ရန္ကုန္၊ စက္တင္ဘာ ၆ ရက္။ ပုဂံေဒသအတြင္း ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ အေဆာက္အအံုႏွင့္ ေစတီ၊ ပုထိုးစုစုေပါင္း(၃၈၂၂)ခုရွိေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံဗိသုကာအသင္းက စက္တင္ဘာ ၅ ရက္တြင္ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ …