Friday , September 29 2017
Home / သတင္း / Feature story ( သတင္းေဆာင္းပါး) / စုႏိုင္မွ ခ်မ္းသာမယ္ ထင္ေနတဲ႔ ရခိုင္ေလးၿမိဳ႕နယ္က ျပည္သူေတြ

စုႏိုင္မွ ခ်မ္းသာမယ္ ထင္ေနတဲ႔ ရခိုင္ေလးၿမိဳ႕နယ္က ျပည္သူေတြ

 

(၂)မိုင္ေက်ာ္ တက္ရတဲ့ ေတာင္ေပၚက ၀ါးေတြကို ခုတ္ေရာင္းၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္ မင္းျပားၿမိဳ႕နယ္က အသက္(၆၀)ႏွစ္အရြယ္ ေဒၚေအာင္မစိန္တစ္ေယာက္ ေငြစုေနပါၿပီ။

၀ါးမခုတ္ရင္ ေငြမစုႏိုင္ေတာ့ဘူးေလလို႔ အသားမာတက္ေနတဲ့ လက္ဖ၀ါးႏွစ္ဖက္နဲ႔ ေနေလာင္ ထားတဲ့ သူ႔ မ်က္နာျပင္ကေခြ်းစက္ေတြကိုသုပ္ရင္း ေျပာပါတယ္။

ေငြစုတာက အရီးရဲ႕ ေမ်ာ္လင့္ခ်က္တစ္ခုပါလို႔ဆိုၿပီး ေငြစု၊ေငြေခ်းအသင္းမွာ ေငြစုႏိုင္ဖို႔ အိမ္မိုး၀ါး (မီးခ်ိတ္အသံုးျပဳတဲ့၀ါး)အလံုးေပါင္း (၂၀) ၀န္းက်င္ခုတ္ေရာင္းခ်မွ တစ္ေန႔ေငြက်ပ္(၁၅၀၀)သာရရွိေပမယ့္ တစ္ႏွစ္တစ္ႀကိမ္ထုတ္မယ့္ စုေငြကို စပါး၀ယ္ေလွာင္ဖို႔နဲ႔ ၀က္မတစ္ေကာင္၀ယ္ဖို႔ သူမ က ႀကံရြယ္ထားတယ္ လို႔လည္းဆိုပါတယ္။အဲ့ဒီ၀က္မကေန ေပါက္ဖြားလာမယ့္ ၀က္ေလးေတြကုိ ေမြးျမဴျပီးမိသားစု၀င္ေငြ တစ္ဖက္တစ္လမ္းက ရရွိဖုိ႔ သူၾကိဳးစားမယ္လုိ႔လည္း သိရပါတယ္။၀ါးခုတ္ေရာင္းတာဟာ ေငြစုႏိုင္ဖို႔အတြက္ပါပဲလို႔ သူမကကြမ္းတံေတြးကုိ တဖက္လွည့္ ေထြးရင္း ေျပာပါတယ္။

ဂီရိမုန္တိုင္းဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း ၿမိဳ႕နယ္အခ်ိဳ႕ကို၀င္ေရာက္တိုက္ခတ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ေငြစု၊ ေငြေခ်းအစီအစဥ္ကို တက္လမ္းဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအစီအစဥ္က ေဒသခံေတြရဲ႕ဘ၀ ျပန္လည္ျမွင့္တင္ဖို႔နဲ႔ ေငြစုေဆာင္းတက္ေစဖို႔အတြက္ ရည္ရြယ္ၿပီး စနစ္တက်စီစဥ္ေရးဆြဲေပးခဲ႔တာျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

တက္လမ္းဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအဖြဲ႕ကရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းဂီရိမုန္တိုင္းသင့္ေဒသေတြကို ၂၀၁၀ခုႏွစ္က စတင္ကာေက်းရႊာသန္႔ရွင္းေရး၊ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးတို႔အတြက္ ႏိုင္ငံေပါင္း(၁၂)ႏိုင္ငံကအလွဴေငြ ေတြနဲ႔ ေဆာင္ရြက္ေပးေနတာျဖစ္ပါတယ္။အျခားဒီလုိကိစၥေတြေဆာင္ရြက္ေနတဲ့အဖြဲ႔ေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ေငြစု၊ ေငြေခ်းအသင္းျဖစ္တည္လာဖို႔အတြက္ ၂၀၀၉ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၄ခုႏွစ္ဒီဇင္ဘာလကုန္အထိ တက္လမ္း ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအစီအစဥ္က ၿမိဳ႕နယ္ေပါင္း (၄)ၿမိဳ႕နယ္ျဖစ္တဲ့ ေက်ာက္ျဖဴ၊ မင္းျပား၊ ေျမပံု၊ ေပါက္ေတာ ၿမိဳ႕နယ္ေတြက ေက်းရြာေပါင္း (၂၁၄)ရြာမွာေငြစု၊ ေငြေခ်းနည္းစနစ္ကို ပညာေပးေနတာျဖစ္ပါတယ္။

ဒီနည္းစနစ္ကိုစည္းကမ္းရွိရ ွိထိန္းထားႏိုင္ရင္ ေကာင္းမယ္လို႔ တက္လမ္းဖြံၿဖိဳးေရး အစီအစဥ္ကညိွႏိႈင္းေရးမွဴး ေဒၚခ်ယ္ရီစိုးက ဆိုပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ဂီရိမုန္တိုင္းဒဏ္သင့္ေဒသေတြကိုဖြံ႔ၿဖိဳးေရးစီမံကိန္းေတြ၊အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္းနဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့ စီမံကိန္းေတြ၊နည္းပညာအကူအညီေပးမယ့္အဖြဲ႕ေတြမ်ားမ်ား၀င္ေရာက္ဖို႔ လိုေနပါတယ္လို႔လည္းသူမက ေျပာပါတယ္။

ေငြစု၊ ေငြေခ်းအသင္းတစ္သင္းမွာ အဖြဲ႕၀င္ (၂၅)ဦးမွ(၁၇)ဦးအထိ ပါ၀င္ႏိုင္ၿပီး၊ တစ္လကို ႏွစ္ႀကိမ္ စုေဆာင္းရေပမယ့္ တစ္ႀကိမ္ကို(၁၀၀၀)စုတစ္စုကေန (၅)စုအထိ စုႏိုင္ပါတယ္။ ေငြစု၊ ေငြေခ်း အသင္းတစ္သင္းမွာကိုယ္ပိုင္ စည္းကမ္းခ်က္ေတြရွိၿပီး၊ ဥကၠဌ၊ ေငြကိုင္၊ စာရင္းကိုင္၊ေသာ့ကိုင္စတဲ့ ေကာ္မတီကိုလည္းဖြဲ႕စည္းထားသလိုသတ္မွတ္ထားတဲ့ စည္းကမ္းကိုမလိုက္နာရင္ ဒဏ္ေၾကးအျဖစ္ ေကာက္ခံျပီး သာေရး၊နာေရးစုေငြအျဖစ္ အသံုးျပဳတယ္လို႔လည္း သိရပါတယ္။

ေသာ့ကိုင္ကိုသံုးဦးအထိထားရွိၿပီး၊ တစ္ဦးကိုေသာ့ (၁)ေခ်ာင္းနဲ႔ ရႊာရဲ႕ေတာင္၊ ေျမာက္ တစ္ေနရာ ဆီခြဲထားျပီးေငြစုမယ့္ေန႔ေတြမွာေကာ္မတီရဲ႕ဆႏၵနဲ႔ ေငြေသတၱာကိုဖြင့္ၾကပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ေသတၱာထဲမွာ စာရြက္စာတမ္းေတြပဲရွိၿပီး၊ ေငြေတြကိုေတာ့ အသင္းထဲကေငြလိုအပ္ေနတဲ့ အသင္းသားေတြကို ေခ်းေပးထားတယ္လို႔ အသက္(၄၂)ႏွစ္အရြယ္ေျမပံုၿမိဳ႕နယ္ ေမာင္ရွင္ေက်းရြာက ပန္းျမတ္ ေတာ္၀င္ေငြစု၊ ေငြေခ်းအသင္းဥကၠဌေဒၚသင္းသင္းႏြဲ႕က ၀က္မစင္အနံ႔ေတြ ျပည့္နက္ေနတဲ့ သူမ အိမ္ေပၚမွာ ရီရင္းေမာရင္း ေျပာပါတယ္။

ေငြစုအသင္းေတြရဲ႕ စုေငြထည့္၀င္ပံုျခင္းမတူတဲ့အျပင္ အတိုးႏႈန္းသတ္မွတ္မႈကလည္း မတူညီၾကပါဘူး။ တစ္ႏွစ္ျပည့္လို႔ေငြခြဲေ၀ယူၾကတဲ့အခါ အခ်ိဳ႕အသင္းေတြက ၅ဆတိုးရရွိၾကၿပီး၊အခ်ိဳ႕အသင္းေတြကေတာ့ ၃ဆတိုးနဲ႔ ရရွိၾကပါတယ္။

ဂီရိမုန္တိုင္းဒဏ္သင့္ေဒသေတြမွာေတာ့ ေငြစုေငြေခ်းအစီအစဥ္ကိုတက္လမ္းအျပင္ ေဒသဖြံ႕ ၿဖိဳးေရး လုပ္ငန္းေတြကိုလုပ္ေဆာင္ေပးေနတဲ့အျခားအဖြဲ႔အစည္းေတြကလည္း လုပ္ေဆာင္ေပးေနတာ ရွိေနပါေသးတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းကိုဂီရိမုန္တိုင္းတုိက္ခက္ခဲ့တဲ့ေနရာအခ်ိဳ႕မွာေတာ့ေရႀကီးေရလွ်ံမႈေတြနဲ႔ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲလာမႈေတြေၾကာင့္ဒီႏွစ္မိုးစပါးအထြက္ႏႈန္းက်ဆင္းသြားေပမယ့္ တက္လမ္းအဖြဲ႕ ကေတာ့ စပါးအထြက္ႏႈန္းေကာင္းမြန္လာဖို႔ နည္းပညာေတြ အကူအညီေပးေနတာ ေတြ႕ရပါတယ္။

 “စပါးမရွိလဲဒီလိုပဲရွာစားရမွာေပါ့အငတ္မွမခံႏိုင္တာကိုလို႔ ေျမမႈန္႔ေတြကပ္ေနတဲ့ ပ်ဥ္ခင္းေပၚမွာ က်ံဳ႕က်ံဳ႕ေလးထိုင္ရင္း ေဒၚသင္းသင္းႏြဲ႕က ေျပာပါတယ္။

လယ္ယာေျမေတြကိုပင္လယ္ကတက္လာတဲ့ ဆားငန္ရည္ေတြက၀င္ေရာက္လာတာေၾကာင့္စပါးခင္းေတြ ပ်က္စီးဆံုးရံႈးမႈေတြကိုကာကြယ္ဖို႔ တက္လမ္းအဖြဲ႔ကမိရိုးဖလာလုပ္ငန္းစဥ္ျဖစ္တဲ့ ကာလီ(ကန္သင္း)ကိုရွိရင္းစြဲ အျမင့္ေပထက္ျမင့္လာေအာင္ ေဒသခံရြာသားေတြကိုတစ္ေန႔လုပ္ခ (၂၅၀၀)က်ပ္ ဒါမွမဟုတ္ (၃၀၀၀)က်ပ္ ေပးၿပီး ဆယ္ေပးတာေတြ ရွိေနပါတယ္။

တက္လမ္းဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအစီအစဥ္က ဂီရိဒဏ္ခံခဲ့ရတဲ့ ေဒသေတြအတြက္အေမရိကန္ေဒၚလာ (၂၂)သန္း အသံုးျပဳၿပီး ၿပီျဖစ္ေပမယ့္၂၀၁၅ခုႏွစ္မွစတင္ကာ၂၀၁၈ခုႏွစ္အထိ အေမရိကန္ေဒၚလာ (၂၀၅)သန္းအထိ အသံုးျပဳဖို႔ ဆက္လက္လ်ာထားတယ္လို႔ တက္လမ္းအဖြဲ႕မွာ ပထမအႀကိမ္ကတည္းက ပါ၀င္လာတဲ့ LIFT အဖြဲ႔ကဆက္ဆံေရးမႈး Ms. Jaxဆီက သိရပါတယ္။

လက္ရွိမွာေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းက ေဒသခံအခ်ိဳ႕ဟာ လယ္ယာေျမလုပ္ငန္းကိုစြန္႔လြတ္ၿပီးငါး၊ ပုဇြန္ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းကိုလုပ္ကိုင္ဖို႔ စိတ္အားထက္သန္ေနၾကပါတယ္။ဒါေပမယ့္ တက္လမ္းအဖြဲ႔ကေတာ့ ေဒသခံေတြဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္လာဖို႔လိုအပ္တဲ့ငါးဖမ္းစက္ ကရိယာေတြ၊ ဧရာ၀တီတိုင္းကေရငံခံ မ်ိဳးစပါးေတြကို စိုက္ပ်ိဳးႏိုင္ဖို႔ကူညီေပးေနတဲ့အျပင္၊ စက္ပ်ိဳးေရး ၊ ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ တာေတြကိုလည္း ပညာ ေပးေနပါတယ္။ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးဆိုတာအခ်ိန္ယူရပါတယ္လို႔တက္လမ္းအဖြဲ႕ရဲ႕ ပေရာ့ဂ်က္ဒါရိုက္တာ Marcel de Brume က ေျပာပါတယ္။

ဂီရိမုန္တိုင္းသင့္ ေဒသေတြမွာဖြံ႔ၿဖိဳးမႈေႏွးေကြးေနတဲ့အတြက္ အလုပ္အကိုင္ရွားပါးမႈေတြနဲ႔လည္း ရင္ဆိုင္ေနၾကရပါတယ္။အသက္(၁၈)ႏွစ္ေက်ာ္ လူငယ္ အမ်ိဳးသမီးနဲ႔အမ်ိဳးသားေတြဟာ ရန္ကုန္၊ ကခ်င္၊မေလးရွား၊ ထိုင္းစတဲ့ ေနရာေဒသေတြမွာသြားေရာက္အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနၾကေပမဲ့ ေငြျပန္ မပို႔ႏိုင္သူေတြကမ်ားေနပါတယ္လို႔ ၾကာအင္းေတာင္ေက်းရြာမွာ ေနတဲ့ အသက္(၄၇)ႏွစ္အရြယ္ ခိုင္သဇင္ေငြစု၊ ေငြေခ်းလုပ္ငန္းရဲ႕ စာရင္းကိုင္ ေဒၚေထြးသာေခ်က ေျပာပါတယ္။

သူတို႔သား၊သမီးေတြကေငြျပန္မပို႔ႏိုင္ေပမဲ့ဒီႏွစ္ေဖဖ၀ါရီလ(၂၁)ရက္မွာေတာ့တစ္ႏွစ္တာစုေငြျဖစ္တဲ့ ေငြက်ပ္ (၁၃)သိန္းေက်ာ္ကို ခြဲေ၀ယူၾကရေတာ့မွာျဖစ္ပါတယ္။

ကြ်န္မ စပါးေတာင္ ၀ယ္ေလွာင္ေတာ့မွာပါ လို႔ ေဒၚေထြးသာေခ်ကသင္ျဖဴးဖ်ာေပၚလက္တင္္လို႔ ျပံဳးၿပီး ေျပာပါတယ္။

ေက်းရႊာအခ်ိဳ႕က ေဒသခံေတြမွာအခ်င္းခ်င္း ကတိက၀တ္ျပဳၿပီးေငြေခ်းကာျပန္မဆပ္တဲ့ အေလ့ အထေတြ ပေပ်ာက္ၿပီးကိုယ္တိုင္ေငြစုႏိုင္တဲ့ အေလ့အထေတြရွိလာဖို႔ ကူညီေပးေနတာပါလို႔ တက္လမ္းအဖြဲ႔ရဲ႕  Township မန္ေနဂ်ာ မခင္ေခ်ာစုလိႈင္က ေျပာပါတယ္။

စတင္ေဆာင္ရြက္ခဲ့စဥ္ကလည္းရႊာေဆာ္ၾသသူမရွိတာေတြအျပင္စိတ္ဓါတ္ပိုင္းဆိုင္ရာေတြ က်ဆင္းေနတဲ့ ေဒသခံေတြကို ျပန္လည္ျမင့္တင္ဖို႔ခက္ခဲခဲ့ပါတယ္လို႔ သူမကေျပာပါတယ္။

ကိုယ့္ေသတၱာကိုယ္ ထမ္းၿပီးျပန္လာရတဲ့ ရက္ေတြရွိပါတယ္လို႔မခင္ေခ်ာစုလႈိင္က ေျပာပါတယ္။

ဂီရိမုန္တိုင္းဒဏ္သင့္ ေဒသေတြကေဒသခံအခ်ိဳ႕ကေတာ့ေနာက္တစ္ႀကိမ္မုန္တိုင္း၀င္ေရာက္ လာမွာကို စိုးရိမ္ေနၾကပါတယ္။ဒါေပမယ့္ေဒသခံရႊာသားေတြကို တက္လမ္းကမုန္တိုင္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ပညာေပးေရးသင္တန္းေတြသင္ၾကားေပးေနတာရွိပါတယ္။

ဂီရိမုန္တိုင္းတိုက္ခိုက္စဥ္ ေရထဲနစ္ျမဳပ္ၿပီးေသဆံုးသြားတဲ့အေဖနဲ႔အေအးမိၿပီးတစ္လအၾကာမွ ေသဆံုးသြားတဲ့အေမတို႔အတြက္ၾကာအင္းေတာင္ေက်းရြာမွာေနတဲ့ အသက္(၄၃)ႏွစ္အရႊယ္ ေဒၚေအးျမသိန္းတစ္ေယာက္ကေတာ့ မုန္တိုင္းေတြကို နာက်ဥ္းေနၿပီလို႔ ဆိုပါတယ္။

ေၾကာက္ပါတယ္။ အမိနဲ႔ အဖဆံုးသြားေတာ့လို႔ ေျပာဆိုလိုက္ၿပီးသူ႔မ်က္လုံးမွာမ်က္ရည္ေတြ ၀ဲလာပါတယ္။

သူမကေတာ့ လက္ရွိမွာေငြစု၊ ေငြေခ်းအသင္းရဲ႕အသင္း၀င္ တစ္ဦးမဟုတ္ေပမယ့္ မိဘေတြထားခဲ့တဲ့ လယ္အလုပ္ကိုပဲ ဆက္လက္လုပ္ကိုင္ေနပါတယ္။ တက္လမ္းအစီအစဥ္နဲ႔ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ေငြစု၊ ေငြေခ်းအသင္းေတြကအသင္းသားအခ်ိဳ႕ဟာတစ္ေန႔ တာ၀င္ေငြ ပ်က္လပ္တဲ့ေန႔ေတြ ရွိေပမယ့္ ေငြစုရမယ့္ရက္ေတြမွာသတ္မွတ္စည္းကမ္းအတိုင္းေငြစု ၾကပါတယ္။ ၾကာအင္း ေတာင္ေက်းရြာမွာေနတဲ့ အသက္(၄၇)ႏွစ္အရြယ္ ခိုင္သဇင္ေငြစု၊ေငြေခ်းလုပ္ငန္းရဲ႕စာရင္းကိုင္ ေဒၚေထြးသာ ေခ်ကေတာ့ အခုလိုဆိုပါတယ္။

ငါး တစ္ဆယ္သား၀ယ္စားမယ့္ေနရာမွာ ငါး(၅)က်ပ္သားေလာက္ပဲ ၀ယ္စားၿပီးစုခဲ့ရတာပါလို႔ ေျပာခဲ႔တာပါ။

မုန္တိုင္းဆို မုန္းတီးေနၾကၿပီျဖစ္တဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေလးၿမိဳ႕နယ္က မုန္တိုင္းဒဏ္သင္႔ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ လက္ရွိအခ်ိန္မွာ ေငြစုေငြေခ်းကတဆင္႔ ရရွိလာမယ္႔ ရလာဒ္ကို မွန္းေမ်ာ္ၿပီး သူတို႔တစ္ေတြရဲ႕စိတ္ကူး ေတြထဲမွာေတာ႔သူတို႔ေတြ တင္႔ေတာင္႔တင္႔တယ္ အေျခအေနတစ္ရပ္ကို ပိုင္ဆိုင္ေနၾကလို႔သူတို႔တစ္ေတြ ေမွ်ာ္လင္႔ရင္း  စုႏိုင္မွ ခ်မ္းသာမယ္႔အျဖစ္ကို ရည္မွန္းခ်က္လို႔ သူတို႔တစ္ေတြရဲ႕စိတ္ထဲမွာ ေငြစုဖို႔သာ အားသန္ေနၾကပါေတာ႔တယ္။

Check Also

အရင္ကထက္ ေရွ႕ေရာက္လာတဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္မွ အမ်ဳိးသမီးဘ၀ေတြ

ပန္လွေအာင္(ျမစ္မခ) လြန္ခဲ့တဲ့ ၄ ႏွစ္ေလာက္က ရခိုင္ျပည္နယ္ကို တိုက္ခတ္သြားတဲ့ ဂီရိမုန္တိုင္းက ေဝးလြန္းေခါင္ဖ်ားတဲ့ ေက်းရြာ ေတြမွာ ေနထိုင္ေနၾကတဲ့ ရခိုင္အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ အခန္းက႑က အတိုင္းအတာတစ္ခုအထိ ေျပာင္းလဲေနပါၿပီ။ …